علت مردودی معاینه فنی ماشین سنگین چیست؟

باربرگ | سهمیه سوخت باربرگ | سهمیه سوخت باربرگ | سهمیه سوخت · 27 مرداد 12:01 · خواندن 6 دقیقه

پاسخ سریع (همین الان چه کاری انجام دهید):
اگر می‌خواهید کامیون یا خودروی سنگین شما در معاینه فنی مردود نشود، قبل از مراجعه یک بازدید ساده از ترمزها، لاستیک‌ها، چراغ‌ها و سیستم اگزوز انجام دهید. طبق آمار رسمی، ۲۷ درصد خودروها در مراجعه اول مردود می‌شوند و بیشترین علت، مشکل آلایندگی است . در ادامه، ۱۰ دلیل اصلی مردودی را با جزئیات کامل بررسی می‌کنیم تا بتوانید با خیال راحت از این آزمون عبور کنید.

پیشنهاد مطالعه : جریمه نداشتن معاینه فنی ماشین سنگین چقدر است؟ + خطر توقیف

۱. مشکل آلایندگی (شایع‌ترین علت)

طبق آمار ستاد معاینه فنی تهران، آلایندگی بالاترین سهم را در مردودی خودروها دارد و حدود ۲۷ درصد از خودروهای دارای عیب را شامل می‌شود . این مشکل زمانی رخ می‌دهد که:

  • کاتالیست خراب یا تخلیه شده باشد (حتی اگر آلایندگی در حد مجاز باشد، خرابی کاتالیست باعث مردودی می‌شود).
  • سنسور اکسیژن به درستی کار نمی‌کند.
  • موتور دود آبی، سفید یا سیاه قابل مشاهده منتشر کند.
  • میزان گازهای خروجی مانند CO، HC و NOx بالاتر از استاندارد باشد .

راهکار: قبل از مراجعه، از سلامت کاتالیست و سنسور اکسیژن مطمئن شوید. اگر خودرو دود می‌کند، حتماً مشکل را برطرف کنید.


۲. نقص در سیستم ترمز

طبق آمار رسمی، نقص ترمز عامل حدود ۱۰ درصد از مردودی‌ها در خودروهای سنگین است . در معاینه فنی، ترمز خودرو به دو صورت بررسی می‌شود :

  • ترمز سطحی: عملکرد ترمز اصلی و دستی هنگام حرکت آهسته.
  • ترمز ایستگاهی: با دستگاه «رولر تست»، قدرت ترمز هر چرخ به طور جداگانه اندازه‌گیری می‌شود.

اگر شیلنگ‌های ترمز خشکیده، پوسیده یا خوردگی داشته باشند، خودرو رد می‌شود .

راهکار: قبل از مراجعه، لنت‌ها و دیسک‌های ترمز را بررسی کنید و در صورت نیاز تعویض کنید.

پیشنهاد مطالعه : معاینه فنی ماشین سنگین چند روز اعتبار دارد؟

۳. مشکل سیستم تعلیق و کمک‌فنرها

طبق گزارش ستاد معاینه فنی، کمک‌فنرها یکی از دلایل اصلی مردودی در خودروهای سنگین هستند . در این تست، سلامت جلوبندی، کمک‌فنرها و اتصالات سیستم تعلیق با دستگاه مخصوص بررسی می‌شود . نقص در این بخش می‌تواند کنترل خودرو را دچار مشکل کند و خطر تصادف را افزایش دهد.

راهکار: اگر خودرو هنگام عبور از دستاندازها صدای اضافی می‌دهد یا تعادل ندارد، حتماً کمک‌فنرها را بررسی کنید.

۴. همراستایی نبودن چرخ‌ها (لغزش جانبی)

در این تست، میزان انحراف خودرو پس از حرکت روی دستگاه مخصوص اندازه‌گیری می‌شود. اگر انحراف خودرو به ازای هر ۱ کیلومتر بیشتر از ۷ متر باشد، خودرو مردود می‌شود . این مشکل معمولاً به دلیل فرسودگی جلوبندی یا باد نامناسب لاستیک‌ها رخ می‌دهد.

راهکار: قبل از مراجعه، باد لاستیک‌ها را تنظیم و جلوبندی را بررسی کنید.


۵. وضعیت ظاهری نامناسب (چراغ‌ها، شیشه‌ها، بدنه)

وضعیت ظاهری خودرو یکی از بخش‌هایی است که بسیاری از رانندگان آن را دست‌کم می‌گیرند، در حالی که طبق آمار، نقص ظاهری در حدود ۷۴ هزار خودرو در تهران شناسایی شده است . مواردی که باعث مردودی می‌شوند عبارتند از:

  • چراغ‌های شکسته، ترک‌خورده یا غیراستاندارد (مثل چراغ زنون غیرمجاز) .
  • شیشه‌های دودی بیش از حد مجاز که دید راننده را مختل می‌کند .
  • ترک یا شکستگی در شیشه جلو که در محدوده دید راننده باشد.
  • لاستیک‌های فرسوده با عمق آج کمتر از ۱.۶ میلی‌متر .
  • بدنه یا شاسی خورده با فاصله کمتر از ۹ سانتی‌متر از زمین .
  • سپر، گلگیر یا قطعات بدنه آویزان .

راهکار: همه چراغ‌ها را بررسی کنید، شیشه‌ها را تمیز کنید و اگر لاستیک‌ها ساییده شده‌اند، تعویض کنید.


۶. نشتی روغن، سوخت یا مایعات

هرگونه نشتی قابل توجه روغن، ضدیخ یا سوخت باعث مردودی فوری خودرو می‌شود . بازرسان زیر خودرو را از نظر هرگونه نشتی بررسی می‌کنند.

راهکار: قبل از مراجعه، زیر خودرو را بررسی کنید و در صورت مشاهده نشتی، آن را برطرف کنید.


۷. مشکل در سیستم اگزوز

سیستم اگزوز باید کاملاً استاندارد و بدون نشتی باشد. موارد زیر باعث مردودی می‌شوند :

  • نشت گاز از اگزوز.
  • صدای بیش از حد (بیش از ۹۵ دسی‌بل).
  • لوله‌های اگزوز پوسیده یا تعمیر غیراصولی (مثل استفاده از باند یا بتونه).

راهکار: سیستم اگزوز را از نظر نشتی و صدا بررسی کنید.


۸. روشن بودن چراغ چک موتور

اگر چراغ چک موتور (Check Engine) روشن باشد، خودرو رد می‌شود . این چراغ معمولاً نشان‌دهنده مشکل در سیستم موتور، سنسورها یا کاتالیست است.

راهکار: قبل از مراجعه، علت روشن بودن چراغ را با دستگاه دیاگ بررسی و رفع کنید.


۹. نقص در سیستم روشنایی و ایمنی

موارد زیر در بخش روشنایی و ایمنی بررسی می‌شوند و در صورت نقص، خودرو مردود می‌شود :

  • چراغ‌های جلو، عقب، ترمز، راهنما، دنده عقب و چراغ پلاک.
  • انحراف نور چراغ‌های جلو (تنظیم نبودن).
  • بوق و کمربندهای ایمنی.
  • برف‌پاک‌کن‌ها (در صورت خرابی).

راهکار: همه چراغ‌ها را روشن کنید و عملکرد آنها را بررسی کنید.


۱۰. خرابی یا نقص در مخزن CNG (برای خودروهای دوگانه‌سوز)

خودروهای دوگانه‌سوز علاوه بر تست‌های معمول، باید بازرسی مخزن گاز را نیز پشت سر بگذارند. در صورت خرابی یا نقص در مخزن، خودرو مردود می‌شود .

راهکار: قبل از مراجعه، از سلامت مخزن و تجهیزات گازسوز مطمئن شوید.

پیشنهاد مطالعه : کارت سوخت گم شد چه کنیم؟ + درخواست المثنی

جدول خلاصه ۱۰ دلیل اصلی مردودی

ردیفدلیل مردودیدرصد تقریبی
۱آلایندگی بالابیش از ۲۷٪
۲نقص سیستم ترمزحدود ۱۰٪
۳مشکل کمک‌فنر و تعلیققابل توجه
۴همراستایی چرخ‌ها (لغزش جانبی)قابل توجه
۵وضعیت ظاهری (چراغ، شیشه، بدنه)قابل توجه
۶نشتی روغن، سوخت یا مایعاتمنجر به مردودی فوری
۷نقص در سیستم اگزوزمنجر به مردودی فوری
۸روشن بودن چراغ چک موتورمنجر به مردودی فوری
۹نقص در سیستم روشنایی و ایمنیمنجر به مردودی فوری
۱۰خرابی مخزن CNG (دوگانه‌سوز)منجر به مردودی فوری

آمار و ارقام رسمی (برای آگاهی بیشتر)

بر اساس گزارش ستاد معاینه فنی تهران در سال ۱۴۰۲ :

  • ۲۷ درصد از خودروها در مراجعه اول موفق به اخذ معاینه فنی نمی‌شوند.
  • آلایندگی بیشترین سهم را در مردودی خودروها دارد.
  • نقص ترمز حدود ۱۰ درصد از مردودی‌ها را شامل می‌شود.
  • وضعیت ظاهری نیز یکی از عوامل مهم مردودی است.

سوالات متداول (پرسش‌های رایج رانندگان)

سوال: اگر خودرو در معاینه فنی مردود شود، چند روز فرصت دارم؟
پاسخ: معمولاً ۱۵ روز فرصت دارید تا مشکل را برطرف و مجدداً به همان مرکز مراجعه کنید. هزینه مراجعه مجدد کمتر از هزینه اول است .

سوال: آیا با چراغ چک موتور روشن می‌توان معاینه فنی گرفت؟
پاسخ: خیر، حتی اگر خودرو از نظر آلایندگی مشکلی نداشته باشد، روشن بودن چراغ چک موتور باعث مردودی می‌شود .

سوال: لاستیک‌ها چه شرایطی باید داشته باشند؟
پاسخ: عمق آج لاستیک‌ها باید حداقل ۱.۶ میلی‌متر باشد و نباید ترک یا سیم بیرون‌زده داشته باشند .


جمع‌بندی نهایی (چگونه در اولین مراجعه قبول شویم؟)

برای اینکه در اولین مراجعه، گواهی معاینه فنی را دریافت کنید، این چک‌لیست را قبل از رفتن به مرکز انجام دهید:

  1. ترمزها را بررسی کنید (لنت، دیسک، شیلنگ‌ها).
  2. کاتالیست و سنسور اکسیژن را چک کنید.
  3. همه چراغ‌ها را روشن کنید و عملکرد آنها را تست کنید.
  4. لاستیک‌ها را از نظر فرسودگی و باد مناسب بررسی کنید.
  5. شیشه‌ها را تمیز کنید و از نبود ترک مطمئن شوید.
  6. زیر خودرو را از نظر نشتی روغن یا سوخت بررسی کنید.
  7. سیستم اگزوز را از نظر نشتی و صدا چک کنید.
  8. اگر خودرو دوگانه‌سوز است، مخزن گاز را بررسی کنید.

با این کار، خیالتان راحت است که در اولین مراجعه، معاینه فنی را با موفقیت پشت سر می‌گذارید و از جریمه‌های روزانه و توقیف خودرو در امان می‌مانید.